دی اتانول آمین

دی اتانول آمین Diethanolamine با نام اختصاری DEA یا DEOA شناخته می شود.

دی اتانول آمین چیست؟

DEA و ترکیبات مرتبط با آن، موادی آلی هستند که به عنوان امولسیفایر عمل می کنند تا در مواد آرایشی کف و حباب تولید کنند.

از طرفی این ترکیبات همچنین می توانند برای تنظیم pH یک محصول استفاده شوند.

در زمینه استفاده از دی اتانول آمین و ترکیبات مرتبط با آن این نکته حائز اهمیت است که خود DEA به ندرت در محصولات استفاده می شود.

زمانی نیز که از این ماده به تنهایی استفاده می شود دوز مصرفی بسیار کم است و صرفا جهت تنظیم اسیدیته و رفع احساس زبری محصول روی پوست کاربرد دارد.

DEA غالباً با مواد دیگری ترکیب شده و ماده جدیدی را تشکیل می دهند که از نظر شیمیایی با DEA متفاوت است. ماده جدید بسیار پایدار بوده و به راحتی تجزیه نمی شود.

کوکامید دی اتانول آمین، لورامید دی اتانول آمین و استئارآمید دی اتانول آمین از جمله ترکیباتی است که در حضور DEA تشکیل می شوند.

DEA و مشتقات آن علاوه بر زمینه آرایشی و بهداشتی در سایر محصولات نیز کاربرد دارند برای مثال در چندین مورد مرتبط به صنایع غذایی از قبیل بسته بندی آن ها کاربرد دارد.

نتیجه مطالعات NTP ،IARC و FDA روی DEA و مشتقات آن:

طبق مطالعات NTP (برنامه ملی سم شناسی) در جهت شناسایی خطرات بالقوه مواد صورت می گیرد. اما گزارشی در رابطه با خطرات مواد حین کاربرد ارائه نمی دهد.

از طرفی سرطانزایی این ماده توسط IARC (آژانس بین المللی تحقیقات سرطان) مورد بررسی قرار گرفته است و خوشبختانه به دلیل نبود شواهد کافی این ماده برای انسان ها سرطانزا شناخته نشده است.

اما به طور کلی NTP و IARC به رعایت ایمنی حین کاربرد این مواد تاکید دارند.

از طرفی FDA نیز باتوجه به گزارشات NTP و IARC خاطرنشان کرده که مصرف این ماده در مواد آرایشی خطری برای انسان ندارد و درصورت بروز هرگونه مشکل انسانی در آینده مانع مصرف این ماده در محصولات آرایشی خواهد شد.

به طور کلی هر ماده ای که از نظر FDA منجر به بروز مشکلاتی برای انسان شود با ممنوعیت مصرف در فرمولاسیون ترکیبات همراه خواهد بود.

FDA معتقد است كه در حال حاضر دلیلی بر نگرانی مصرف كنندگان جهت استفاده از مواد آرایشی حاوی DEA و مشتقات آن وجود ندارد.

برخی از رایج ترین مواد تشکیل دهنده حاوی DEA:

  • کوکامید DEA
  • کوکامید MEA
  • DEA-ستیل فسفات
  • لورامید DEA
  • لینول آمید MEA
  • میریستامید DEA
  • اولئامید DEA
  • استئارآمید MEA
  • TEA-لوریل سولفات
  • تری اتانول آمین

کاربردها:

این ماده در روغن های برشکاری، صابون ها، شامپوها، پاک کننده ها، پولیشرها، مواد آرایشی و نیز داروسازی مورد استفاده قرار می گیرد.

به عنوان یه واسطه در صنایع شیمیایی لاستیکی به صورت هیومکتانت و نرم کننده استفاده می شود.

در تولید مواد شیمیایی مختلف نیز به عنوان امولسیفایر و پخش کننده کاربرد دارد.

DEA به عنوان یک سورفاکتانت و یک مهار کننده خوردگی استفاده می شود.

برای از بین بردن سولفید هیدروژن و دی اکسید کربن از گاز طبیعی استفاده می شود.

در پالایشگاه های نفتی معمولاً از یک DEA در محلول آبی برای حذف سولفید هیدروژن از گاز ترش استفاده می شود.

مزیت EDA نسبت به یک آمین مشابه مانند اتانول آمین، این است که سایر آمین ها با غلظت بالاتری همان عمل را انجام می دهند.

این امر به پالایشگاه ها اجازه می دهد تا سولفید هیدروژن را با مقدار پایین آمین و با مصرف انرژی كلی كمتر حذف كنند.

دی اتانول آمین یک ماده اولیه شیمیایی است که در تولید مورفولین نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

ارزیابی قرار گرفتن اشخاص در معرض این ماده:

اطلاعاتی در مورد ارزیابی در معرض قرار گرفتن اشخاص در برابر DEA موجود نیست.

مشخصات فیزیکی دی اتانول آمین:

DEA یک پودر بی رنگ یا یک مایع با بویی کم شبیه آمونیاک می باشد و آستانه بویایی آن ۰٫۲۷ppm می باشد.

حالت مایع آن بی رنگ بوده و تا حدودی چسبناک می باشد.

EDA و مشتقات آن همگی آب دوست بوده و محلول در آب می باشند.

فرمول شیمیایی این ماده C4H11NO2 یا HN(CH2CH2OH)2 و وزن مولکولی آن ۱۰۵٫۱g/mol می باشد.

نحوه تولید:

واکنش اتیلن اکسید با آمونیاک آبی ابتدا اتانول آمین تولید می کند:

C2H4O + NH3 → H2NCH2CH2OH

که سپس با یک معادل دوم و سوم اتیلن اکسید برای تشکیل DEA و تری اتانول آمین واکنش نشان می دهد:

C2H4O + H2NCH2CH2OH → HN(CH2CH2OH)2

C2H4O + HN(CH2CH2OH)2 → N(CH2CH2OH)3

سالانه حدود ۳۰۰M کیلوگرم به این روش تولید می شود.

از طرفی با تغییر استوکیومتری واکنش دهنده ها می توان نسبت محصولات را نیز کنترل کرد.

سایر محصولات:

بهدامین

منابع:

https://cosmeticsinfo.org/diethanolamine

https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-ingredients/diethanolamine

https://www.epa.gov/sites/production/files/2016-09/documents/diethanolamine.pdf

https://en.wikipedia.org/wiki/Diethanolamine

The post دی اتانول آمین appeared first on پیشگامان شیمی.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *